گالری تصویر

MUS--noorollah momen nejad
S-EL--music-aladin
el--Shamirza_morady
izeh-ali Hafezi- ni
mus- os-aladin
mus- tushmal2
mus--EIZEH-OS M A NEJATI-
mus--sar lak sina
mus-dawar-gardun vali pur
mus-hoshang chartangi
music-dawar- gh ghanbari-1391

آمارسایت

دانشنامه فرهنگ و هنر قوم بختیاری : چیستی و چرایی؟

این دانشنامه با هدف شناخت و شناساندن فرهنگ و هنر قوم بختیاری پی افکنده شده،می رود تا گامی دربازنمایاندن رازها و رمز های فرهنگ این سرزمین باشد.
نسل امروز ما باید بدانند : که ایمانا کی بیدیم و سی چه، چی نو، وا بی !!؟.......
از بس ننوشتیم ،خونبهای خدمتمان به نام دیگران! ثبت شد .چرا ننوشتیم... چرا ننویسیم ؟!
چرا ننویسیم ،جوانان ماباید بدانند:...می شود دو باره  سردارها و سعدی هایمان در کهکشان فرهنگ گیتی بدرخشند...این وبگاه که گلچینی از این دانشنامه بزرگ است با این باور،هشتمین سال آغازِ کارخود را جشن می گیرد (1394/4/4 ).

بخش های وب سایت WWW.DAWAR.IR
بانک زندگی نامه و آشنایی با آثار چهرگان و نخبگان قوم بختیاری
بخش آرشیو عکس و اسناد و فیلم قوم بختیاری  (ایجاد آرشیوی با 12000 عکس  و فیلم )
راه اندازی بانک کتاب و مقالات  واسناد بختیاری
بخش شعر و ادب بومی بختیاری (جمع آوری بیش از 5000 بیت از شعرهای بومی )
فرهنگ جامع واژگان  و زبان بختیاری و فرهنگهای واژگان ویژه
بخش آوا ها و نوا های سرزمین بختیاری (موسیقی)
بخش آفرینه های هنری بختیاریان (سازه های فلزی وسنگی و سفالی و هنر بافته ها و دوخته ها)
بخش ثبت مستندات بختیاری –B.D.P- (ثبت و ساماندهی آثار هنری و قلمی فرهیختگان بختیاری)
بخش تاریخ و میراث فرهنگی  سرزمین بختیاری ()و....امروز این وبگاه به جایگاهی رسیده که علاقمندان فرهنگ و تمدن قوم بختیاری ، اطلاعات و مقالات و آثارشان را باری ارائه به آن واگذار کرده و یا از آن می طلبند. 

  ما تشی وا کردیم  ایسا، بلازس بکنین... مدیر سایت : الف – مقصودی

 
 
 

پوشاك وفرهنگ پوشش در قوم بختياري- بخش نخست: پوشاک زنان بختياري

پوشاك وفرهنگ پوشش در قوم بختياري- بخش نخست: پوشاک زنان بختياري......پژوهش و فرآوري : اسکندر مقصودي---- برداشتي از يك پژوهش(1)

 

 

يكي از شاخص ها ي مهم شناسايي فرهنگ و تمدن هر قوم و سرزمين، شناخت پوشاك  آنان است . افزون بر كاركردهاي روزمرهء لباس در زندگي مانند: تن پوشي و حفاظت بدن در برابر سرما وگرما و ديگرعوامل خارجي ،لباس و پوشاك هر ملتي ، پرچم و سمبل  سرزندگي و نشاط آن ملت بوده و يكي از شاخصه ها ي شناسايي  بهتر ارزشهاي  متعالي فردي و اجتماعي آنها باشدكه اگر از ديدي زيبا شناختي به اين مساله نگريسته شود پژوهشگر تيزبين با دريايي از نشانه ها و بنياد ها  و شاخص هاي هنري و فرهنگي روبرو مي شود

يكي از ديداري ترين و در عين حال زنده ترين نمونه هاي حيات فرهنگي يك جامعه ،پوشاك  و نوع دوزش و آرايش لباس آن جامعه است .چرا كه پوشاك مانند خوراك و مسكن و امنيت و .... از نيازهاي اوليه و اساسي بشر محسوب مي شود. اين پژوهش و بررسي  مي تواند بر محور هاي مختلفي انجام گيرد  ولي يك  تقسيم بندي كلي مي تواند به اين شكل باشد:

1- پوشاك مردم در خانه وآرامش(لباس اندروني )

2- پوشاك مردم در حال كار و  تلاش ( لباس بيروني )

3- پوشاك مردم درحال رزم( پوشاك جنگي )

4- پوشاك مردم در حال بزم و سوگ ( پوشاك آيينهاي سور و سوگ )

سير تاريخي تحولات پوشاك اين مردم ، همچون تاريخ و فرهنگ آنان بسيار پيچيده و گسترده است كه اين تحولات و تغييرات  را هم اكنون در رنگ و فرم و آرايه ها و... مي توان مشاهده كرد.پوشاک بختياري روي هم رفته(با حفظشخصيت ملي)آميخته اي است از پوشاک ادوار گذشته و اكنون و همجواران پيرامون خود......،پوشاك و فرهنگ پوشش در آينه ي  ادبيات بختياري:در بررسي ادبيات شفاهي و مكتوب اين قوم با موارد متنوعي از حضور اين موضوع از جمله در شعرها و مثل ها و..... شاهد هستيم . ضرب المثلي زيبا و گويا هميشه بر زبان آنها جاري است كه اهميت و نقش پوشاك در مسائل اقتصادي و اجتماعي  اين مردم را نشان مي دهد:  « نِي گون چِنِه وِه شَمِت ،اِيي گون چِنِه  بِه وِرِت»..... نمي گويند چه

نقش تن پوشي لباس (حجاب) از ازمنه ي  پيشين  با توجه به فرهنگ و اديان اين قوم  و توصيه مكرر و همانند آنها فرهنگ پوششي ويژه اي را پديد آورده كه  كار كرد آن را امروزه نيز مي توان به شكل هاي مختلفي ديد

فردوسي (ره)  در شاهنامه مي فرمايد:    منيژه منم ،دخت افراسياب            برهنه نديده است تنم آفتاب

شال مردان و مينار زنان در فرهنگ ايلي داراي قداست و ارزشي ويژه بوده  است چه بسا گاهي  انسان با دست يازيدن به آن خواهشي را برآورده كرده است :درشعري از ادبيات بومي  مي بينيم :

رضي خان باوادي، دستوم  وه  شالت          لاشومه دال نخوره ، برنوم حلالت

 و يا  در بيتي از ادبيات حماسي آمده:

ماه پسند مينانه كند، وَندِه به گرده         «محمه سي» نه  مكشين  زينس به پرده(3)

يا شاعر( آ داراب رئيسي) در كتاب شعر گلبانگ بختياري مي گويد:

نَوني كه دلم، بَندِه ،وه ،بَند سيزنِه، مينات     يا پشت سرت ،وَستومه ،يا، زيره گِلي توم

نمي داني كه دلم  به (بندسيزن) مينار تو بسته است ..كه گاهي در پشت سرت افتاده ام  يا زير گلوي تو..!(2)

اين قوم ميراث داران فرهنگ پوششي تمدن ايلام و اليما و مينار بستن  دين كهن و حجاب ايراني – اسلامي  درگستره تاريخي اين سرزمين پهناور بوده اند.اين نوشتار بايد جوابگوي صدها پرسش ديگر باشد تا بتواند گوشه اي از درسهاي فرهنگ ننوشته  اين قوم را بازگويي كند و به نسل هاي ديگر بسپارد.پوشاک زنان بختياري، برعکس پوشاک مردان ،در طول زمان تغييرات کمي را حداقل در شکل ظاهري و ترکيباتش به خود گرفته است .زنان بختياري تمام پوشاک خود را خود مي دوزندو برخي اختلافات کوچک که در پوشاک زنانه  مي بينيم به طور کلي بيانگر همان مشخصه هاي فني است که پوشاک مردانه دارد.زن بختياري داراي يک لچک lecak(کلاهک)،زيرلچکي(بُنايي)،مينا Mayna(روسري)، بندسيزنBand sie zh(بند سوزن)، گل پس سريgol pas sari     ، دستمال شَدِه Dasmal sadeh،جومه jumeh (جامه)، پيرن فرمي pi ran furmie،يل  yel(کت)، تونبون قري  toombun qeri (دامن بلند و پر چين )،چادر c ader،گيوه ملکي gie veh malekie

لچک   lecak(کلاهک): زنان ايل بختياري به روسري يا دستمال خود كه به آن لچك گفته مي شود سكه مي دوخته اند و زنان متمول جنس سكه ها را از نقره انتخاب مي كردند.کلاهي است که در زير مينا قرار مي گيرد وبا سوزني به مينا متصل ميگردد اندازه دقيقش25X10 سانتي متر است دو بند دارد که در زير گلو بسته مي شوند و زير لچکي به قسمت گره خورده آنان وصل مي گردد.در جلوي آن اشرفي مي دوزند بر روي آن منجوق و الماس نما (نگينهاي کوچک و الوان)مي دوزند.

ريال  reyalزير لچکي(بُنايي) :سکه هاي طلايا نقره  و در بيشتر مواقع سکه هي بي ارزش و قديمي را به هم جوش و در حاشيه گل لچک متصل مي کنند.

مَينا Mayna(روسري)):از پارچه اي نازک حرير مانند به رنگهاي آبي،زرد ،سرخ و بنفش  چهارمتري ميگيرند و آنرا تا کرده دور سر مي بندند و در مواقع مهماني و مسافرت روي آنها چادر نيز به سر مي اندازند.

َبندسِيزنBand sie zh(بند سوزن):براي محکم کردن مينا بر روي لچک مورد استفاده قرار مي گيرد که به شکلهاي مختلف مهره،گيره- سنجاق ديده مي شود معمولي ترين آن به شکل گيره است که بنا به استطاعت ملي و قدرت اقتصادي هر فرد از گيره هاي رنگين يا گيره هايي از جنس طلا و نقره انتخاب مي شود.كاربردآن علاوه بر بعد زينتي و آرايه اي نقش نگهدارنده مينا- روسري مي باشد شاعر مي گويد: (شعر: آ داراب رئيسي)

نَوني كه دلم، بَندِه ،وه ،بَند سيزنِه، مينات     يا پشت سرت ،وَستومه ،يا، زيره گليتوم

نمي داني كه دلم  به (بندسيزن) مينار تو بسته است ..كه گاهي در پشت سرت افتاده ام  يا زير گلوي تو..!

گل پس سريgol pas sari    :گل(آويزه) پشت سر:علاوه بر نقش  زينتي ، براي محکم کردن مينا بر روي لچک قرار مي گيرد،

همه برداشت ما ازاين کهن درس مي توانداين نکته باشد که پوشاک هر قومي با توجه به شاخصه هاي  فرهنگي و اجتماعي آن قوم بوجود آمده و در درازناي تاريخ ،صيقلي يافته وبه اين صورت زيبا و کاربردي  در اختيار ما قرار گرفته است. راستي دختر امروزما با اين لباس مدرن !!! مي تواند پاي بر گرده ي اسبي( يا  هر سواره ي) بکشد و بتازد ،بي آنکه خدشه ي به حجاب و پوشش او وارد گردد؟؟؟....يا پسري....؟؟ اندکي درنگ تا گوهرهاي درون را دريابيم..

دامه دارد....

منابع ومراجع:

1- بازشناخت پوشاك وفرهنگ پوشش در قوم بختياري- فرآوري و تدوين: اسکندر مقصودي- 1386- كتاب الكترونيكي  

2 - دنگ دل- گزينه اي از سروده هاي شاعران بختياري- فرآوري و تدوين: اسکندر مقصودي-1368- كتاب الكترونيكي 

3- هزار دنگ و دوندال (فرهنگ اشعار بومي بختياريان)- دفتر اول- (ترانه ها و سوگينه ها) - فرآوري و تدوين:اسکندر مقصودي - 1370- كتاب الكترونيكي 

4- باز شناخت آفرينه هاي هنري بختياريان- دفتر دوم- بافته ها و دوخت ها - فرآوري و تدوين:اسکندر مقصودي -1380-  

5- ژان پر ديگار- فنون كوچ نشيني بختياريان- چاپ اول - نشر : آستان قدس  -ترجمه: اصغر كريمي/1366-

 6- قوم بختياري درآينهءسينماي مستند- فرآوري وتدوين:اسکندرمقصودي-1387-كتاب الكترونيكي این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

 

 

 

ارسال نظر


کد امنیتی
بارگزاری مجدد

ورود به سایت

تازه‌های دانشنامه

حدیث

حضرت محمد صلى الله عليه و آله و سلّم : إنَّ العبدَ لَيَرفَعُ يَدَهُ إلى اللّه ومَطعَمُهُ حَرامٌ ، فكيفَ يُستَجابُ لَهُ وهذا حالُهُ ؟! همانا بنده دستش را (براى دعا) به درگاه خدا بالا مىبرد در حالى كه خوراكش حرام است ؛ با چنين حالى ، چگونه دعايش مستجاب شود ؟. إرشاد القلوب : 149 منتخب ميزان الحكمة : 196

حاضرین در سایت

ما 72 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم